Pilates a joga: czym się różnią i co wybrać

Pilates skupia się na kontroli ruchu, precyzji i pracy mięśni głębokich, czyli środka ciała. Ćwiczenia są dokładne, powolne i oparte na oddechu, a instruktor zwraca uwagę na ustawienie ciała w każdym szczególe. Joga łączy pozy, oddech i uważność, a w wielu odmianach także medytację i filozofię. Dla wielu osób joga jest bardziej drogą do wyciszenia i rozciągnięcia, a pilates sposobem na świadomą siłę i stabilność.

To uproszczenie, bo oba kierunki mają wiele odmian, a granice się zacierają. Dobra szkoła jogi uczy dokładności, a dobry pilates relaksuje. Mimo to różnice w punkcie ciężkości są wyraźne.

Pilates powstał na początku XX wieku. Opracował go Joseph Pilates, który stworzył system ćwiczeń oparty na kontroli, koncentracji, oddechu, precyzji i płynności ruchu. Z czasem metoda rozwinęła się i dziś korzysta z wiedzy o biomechanice.

Joga ma znacznie dłuższą historię i wywodzi się z tradycji indyjskiej. Obejmuje różne szkoły, które kładą nacisk na pozy, oddech, medytację lub filozofię. Dlatego "joga" może oznaczać zarówno dynamiczne zajęcia, jak i spokojną praktykę skupioną na oddechu.

Więcej o historii i zasadach metody przeczytasz w artykule Co to jest Pilates?.

• Cel. Pilates: kontrola ruchu, stabilność, świadoma siła i postawa. Joga: elastyczność, równowaga, wyciszenie i uważność, a w wielu szkołach także rozwój duchowy.
• Sposób ćwiczenia. Pilates: krótkie, dokładne ćwiczenia z naciskiem na oddech i ustawienie, często z użyciem sprzętu. Joga: sekwencje póz utrzymywanych lub płynnie przechodzących jedna w drugą.
• Sprzęt. Pilates na macie wymaga niewiele, a w naszym studiu ćwiczymy na reformerze BASI Systems ze sprężynami, które mogą ćwiczenie ułatwić albo utrudnić. Joga zwykle odbywa się na macie, z dodatkami takimi jak klocki czy pasy.
• Tempo. Pilates jest zwykle spokojne i kontrolowane. Joga bywa spokojna lub dynamiczna, zależnie od stylu.
• Mięśnie głębokie. Pilates świadomie angażuje mięśnie środka ciała w większości ćwiczeń. W jodze wiele póz też je wzmacnia, ale nie w tym samym, systematycznym sensie.
• Medytacja i filozofia. W pilatesie to wątek uboczny (uważność, oddech). W wielu odmianach jogi to ważna część praktyki.

Pilates może być dobrym wyborem, jeśli:

• pracujesz siedząco i chcesz poprawić postawę oraz wzmocnić plecy i środek ciała,
• lubisz dokładność i chcesz, żeby instruktor poprawiał Twoje ustawienie,
• szukasz ruchu, w którym tempo i opór można precyzyjnie dopasować, także przy dolegliwościach (po konsultacji z lekarzem),
• chcesz zacząć od spokojnego wprowadzenia, bez wymogu rozciągnięcia.

Joga może pasować, jeśli:

• zależy Ci na wyciszeniu, medytacji i rozciąganiu,
• lubisz sekwencje póz i płynny, rytmiczny ruch,
• interesuje Cię filozoficzna strona praktyki.

Nie musisz wybierać jednej drogi. Wiele osób łączy obie formy: pilates daje stabilność i kontrolę, a joga elastyczność i wyciszenie.

• "Pilates to tylko dla osób sprawnych." Nie. Ćwiczenia dopasowuje się do możliwości, a opór sprężyn pozwala zacząć łagodnie.
• "Joga to tylko rozciąganie." To uproszczenie. W wielu stylach joga wymaga także siły i równowagi, a ważny jest oddech i uważność.
• "Pilates to tylko praca na brzuch." Środek ciała jest ważny, ale ćwiczenia obejmują całe ciało: nogi, plecy, ramiona i oddech.
• "Trzeba wybrać jedno." Nie trzeba. Obie formy się uzupełniają, a wybór zależy od tego, czego potrzebujesz teraz.

Najprościej zrobić próbę i posłuchać swojego ciała. Po pierwszych zajęciach zastanów się: czy czujesz się spokojniej, czy łatwiej Ci się oddycha, czy podoba Ci się dokładność i poprawki instruktora, czy wolisz płynny rytm i wyciszenie. Nie ma złej odpowiedzi. Jeśli lubisz precyzyjne, kontrolowane ćwiczenia z uwagą instruktora, zacznij od pilatesu. Jeśli bliżej Ci do medytacji i płynnych sekwencji, zajrzyj do jogi albo połącz obie formy w tygodniu.

W obu przypadkach nie musisz mieć kondycji ani doświadczenia, żeby zacząć. W pilatesie na reformerze jest to szczególnie ułatwione, bo sprężyny mogą podeprzeć ruch, a instruktor dobiera opór do Ciebie. W grupie do 4 osób widzi każdy ruch i poprawia ustawienie. Zajęcia dla początkujących prowadzimy w spokojnym tempie, a więcej o pierwszych zajęciach przeczytasz w artykule Pierwsze zajęcia Pilates: co zabrać i czego się spodziewać. Zobacz też stronę pilates dla początkujących w Warszawie.

Nie do końca, bo każda z tych praktyk kładzie nacisk na coś innego. Pilates daje dokładną pracę nad stabilnością i kontrolą, a joga częściej większą swobodę w rozciąganiu i wyciszeniu. Jeśli masz czas na jedną formę, wybierz tę, która bardziej odpowiada Twoim aktualnym celom i samopoczuciu. Jeśli możesz ćwiczyć obie, dobrze jest zostawić dzień przerwy między intensywniejszymi zajęciami i zwracać uwagę na sygnały ciała. W razie wątpliwości porozmawiaj z instruktorem, który pomoże dobrać rytm.

Zarówno pilates, jak i joga mogą wspierać sprawność i świadomość ciała, ale żadna z nich nie leczy chorób i nie zastępuje opieki medycznej. Przy bólach pleców, po urazach, w ciąży i w starszym wieku warto przed rozpoczęciem skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą i poinformować instruktora o dolegliwościach. Więcej w artykułach Pilates na ból pleców, Pilates w ciąży i Pilates dla seniorów.

Studio jest na Mokotowie, w Warszawie, przy ul. Dywizjonu AK "Jeleń" 7A/U8. Ćwiczymy na sprzęcie BASI Systems w grupach do 4 osób, a zajęcia trwają ok. 55 minut. Instruktor dobiera opór sprężyn do Ciebie, wyjaśnia każde ćwiczenie i poprawia ustawienie. Jeśli wolisz pracować sam na sam, możesz wybrać zajęcia indywidualne. Dla klientów jest darmowy parking na osiedlu.

Możesz zacząć w każdym wieku i na każdym poziomie. Sprawdź grafik zajęć i zapisz się przez Fitssey albo zajrzyj do cennika, żeby wybrać formę, która Ci odpowiada. Jeśli masz pytania, napisz do nas na studio@las-pilates.pl.